Şahıs Şirketi mi Limited Şirket mi? Kuruluş Öncesi Karşılaştırma Rehberi

İş kurmaya karar verenlerin ilk sorusu genellikle aynıdır: Şahıs şirketi mi, limited şirket mi? İkisinin de doğru olduğu durumlar var. Seçimi belirleyen başlıca etkenler; beklenen kazanç, üstlenilecek risk, ortak sayısı ve büyüme planıdır. Bu rehberde iki yapıyı en önemli başlıklarda karşılaştırıyoruz.

Sorumluluk: en kritik fark

Şahıs şirketinde işletme ile sahibi hukuken aynı kişidir. İşletmenin borçlarından sahibi tüm kişisel malvarlığıyla sorumludur. Limited şirket ise ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliktir. Ortaklar, kural olarak taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı sorumludur. Kamu borçlarında (vergi ve SGK primi gibi) ortakların ve müdürlerin sorumluluğu ayrıca düzenlenmiştir. Bu sorumluluk sınırsız değildir ama tamamen ortadan da kalkmaz.

Vergilendirme

• Şahıs şirketi: Kazanç, işletme sahibinin gelir vergisine tabidir. Gelir vergisi artan oranlıdır. Dilimlere göre %15'ten başlayıp %40'a kadar çıkar. Kazanç düşükken avantajlı, yükseldikçe dezavantajlıdır.
• Limited şirket: Şirket kazancı %25 oranında kurumlar vergisine tabidir. Kalan kâr ortaklara dağıtılırsa, dağıtılan kâr üzerinden ayrıca stopaj ve ortağın beyanı gündeme gelir. Kâr şirkette bırakılırsa yalnızca kurumlar vergisi ödenir.

Kabaca, yıllık kazanç yüksek dilimlere ulaştığında limited şirket vergisel olarak öne geçmeye başlar. Kesin eşik kişisel duruma göre değişir. Gelir Vergisi Hesaplama aracıyla beklediğiniz kazancın vergisini görebilirsiniz.

Kuruluş ve yıllık maliyetler

Şahıs şirketi kuruluşu hızlı ve düşük maliyetlidir. Vergi dairesine işe başlama bildirimi ve ilgili oda kaydı çoğu zaman yeterlidir. Limited şirkette ise ana sözleşme, ticaret sicili tescili, noter işlemleri, sermaye ve oda kayıt ücretleri gibi kalemler bulunur. Muhasebe tarafında da limited şirketler bilanço esasına göre defter tutar. Bu, yıllık mali müşavirlik ücretini genellikle şahıs şirketinin üzerine taşır. Kalem kalem karşılaştırma için Şirket Kuruluş Maliyeti aracımızı inceleyebilirsiniz.

Kimin için hangisi?

• Şahıs şirketi uygun olabilir: Tek başına çalışıyorsanız, başlangıç kazancınız mütevazıysa, risk düşükse ve hızlı başlamak istiyorsanız. Şartları sağlayan genç girişimciler, belirli bir süre kazancın bir kısmı için gelir vergisi istisnasından da yararlanabilir.
• Limited şirket uygun olabilir: Ortaklı çalışacaksanız, ciddi ticari risk alacaksanız, kazancınızın yüksek dilimlere ulaşması bekleniyorsa ya da kurumsal müşterilerle ve ihalelerle çalışacaksanız.

Sonradan değiştirmek mümkün mü?

Evet. Şahıs şirketiyle başlayıp işler büyüdüğünde limited şirkete geçmek yaygın bir yoldur. Ancak işletmenin devri, varlıkların aktarılması ve vergi sonuçları ayrı bir planlama gerektirir. Bu nedenle kuruluşta yalnızca bugünü değil, önümüzdeki iki üç yılı da düşünerek karar vermek gerekir.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat sık değişir. İşletmenize özgü durumlar için bir mali müşavirle görüşmenizi öneririz.