İşverenler İçin SGK Prim Teşvikleri: Hangi Teşvikten Nasıl Yararlanılır?

Bir çalışanın işverene maliyeti yalnızca brüt ücretten ibaret değildir. Ücretin üzerine işveren hissesi SGK primi ve işsizlik sigortası primi eklenir. Devletin sunduğu prim teşvikleri bu yükün bir kısmını azaltır. Ne var ki birçok işletme, şartları bildiği halde küçük ihmaller yüzünden teşvik hakkını kaybediyor. Bu yazıda yaygın teşviklerin mantığını ve hakkı korumanın yollarını özetliyoruz.

Teşvikler nasıl çalışır?

Teşviklerin çoğu, işverenin ödemesi gereken prim tutarından belirli bir kısmının Hazine tarafından karşılanması şeklinde işler. Uygulamada teşvik, aylık prim ve hizmet bildirimi verilirken ilgili kanun numarası seçilerek tahakkuka yansıtılır. Yani teşvik kendiliğinden gelmez; her ay doğru kanun koduyla bildirim yapılması gerekir.

Yaygın teşvikler

• 5 puanlık prim indirimi (5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin (ı) bendi): Özel sektör işverenlerinin en geniş kapsamlı teşvikidir. İşveren hissesi malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası priminin 5 puanı Hazine'ce karşılanır. Şartları sağlayan işyerinde tüm çalışanlar için uygulanabilir. Bazı sektörlere yönelik ilave indirimler de dönem dönem getirilir.
• Yeni istihdam teşvikleri: İşsizlik ödeneği alanlar, kayıtlı işsizler, gençler ve kadınlar gibi belirli grupları istihdam eden işverenlere, belirli süre boyunca işveren hissesinin tamamını ya da bir kısmını karşılayan teşvikler sunulur. Süreleri ve kapsamları dönemsel düzenlemelerle değişebilir.
• Engelli istihdamı teşviki: Engelli çalışan istihdam eden işverenlerin prim yükü önemli ölçüde azaltılır. Kontenjan yükümlülüğü olan işverenler için ayrıca önem taşır.
• Bölgesel ve yatırım teşvikleri: Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarda ve kalkınmada öncelikli bölgelerde ek prim destekleri uygulanabilir.

Teşvik hakkını kaybettiren durumlar

Teşviklerin çoğu benzer genel şartlara bağlıdır. Bunlardan birinin ihlali, o ay için, hatta geriye dönük olarak teşvikin iadesine yol açabilir:

• Prim borcu bulunması: Vadesi geçmiş SGK prim borcu veya yapılandırma taksitinin aksatılması, teşviki engeller.
• Bildirgelerin süresinde verilmemesi: Aylık prim ve hizmet bildiriminin yasal sürede verilmesi şarttır.
• Primlerin süresinde ödenmemesi: Teşvik sonrası kalan tutarın zamanında ödenmesi gerekir.
• Kayıt dışı istihdam tespiti: Sigortasız çalıştırma ya da eksik gün/ücret bildirimi tespit edilirse teşvikler belirli süreyle kesilebilir.

Maliyetinizi önceden görün

Bir çalışanın teşvik öncesi ve sonrası toplam maliyetini görmek, işe alım kararlarını netleştirir. İşveren Maliyeti Hesaplama ve SGK Primi Hesaplama araçlarımızla güncel oranlar üzerinden hesap yapabilirsiniz. Hangi teşviklerin birlikte kullanılabileceği ise kişiye ve işyerine göre değiştiği için mali müşavirinizle birlikte değerlendirilmelidir.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat sık değişir. İşletmenize özgü durumlar için bir mali müşavirle görüşmenizi öneririz.